Quẻ 1: Thuần Càn
Mở đầu mạnh mẽ, chủ động, khai sáng.
Ý nghĩa quẻ
Mở đầu mạnh mẽ, chủ động, khai sáng. Đây là quẻ thường khiến người đọc phải chú ý tới nhịp vận động của sự việc: nên tiến hay nên dừng, nên gom lực hay nên mở ra, đang ở pha thông, bế, hồi phục hay chuyển hướng. Khi xem quẻ này trên website, bạn nên đọc nó như một bối cảnh sống chứ không phải một nhãn cát – hung chết cứng.
Điểm sáng nên tận dụng: Hợp khởi sự lớn, dẫn dắt, quyết đoán nhưng phải giữ chính đạo.
Điều cần tránh: Tránh cứng quá, tự phụ hoặc nóng tiến..
Cấu trúc quẻ
Quẻ Thuần Càn được tạo bởi Càn · Trời · hành Kim ở phía trên và Càn · Trời · hành Kim ở phía dưới. Khi ghép hai tượng này lại, quẻ gợi ra một bối cảnh có tính chất rất riêng. Trong thực hành, bạn nên dùng trang này để hiểu sắc thái nền của quẻ, sau đó quay lại tool để xem hào nào đang động và quẻ biến đang kéo câu chuyện đi theo hướng nào.
Mẹo đọc nhanh: quẻ chủ cho bạn biết “mình đang ở cảnh nào”, còn hào động và quẻ biến cho bạn biết “cảnh đó đang chuyển ra sao”.
Lời quẻ và cách hiểu
元亨利贞。
Càn (có bốn đức – đặc tính): đầu tiên và lớn, hanh thông, thích đáng, chính và bền.
Văn Vương cho rằng bói được quẻ này thì rất tốt, hanh thông, có lợi và tất giữ vững được cho tới lúc cuối cùng. Về sau, tác giả Thoán truyện (tương truyền là Khổng tử, nhưng không chắc), cho quẻ này một ý nghĩa về vũ trụ, Càn gồm sáu hào đều là dương cả, có nghĩa rất cương kiện, tượng trưng cho trời. Trời có đức “ nguyên” vì là nguồn gốc của vạn vật; có đức “hanh” vì làm ra mây, mưa để cho vạn vật sinh trưởng đến vô cùng, có đức “lợi” và “trinh” vì biến hóa, khiến cho vật gì cũng giữ được bẩm tính được nguyên khí cho thái hòa (cực hòa). Bậc thánh nhân đứng đầu muôn vật, theo đạo Càn thì thiên hạ bình an vô sự. Tác giả Văn Ngôn truyện cho quẻ này thêm một ý nghĩa nữa về nhân sinh, đạo đức. Càn tượng trưng cho người quân tử. người quân tử có bốn đức. Nhân, đức lớn nhất, gốc của lòng người, tức như đức “nguyên” của trời. Lễ, là hợp với đạo lý, hợp với đạo lý thì hanh thông, cho nên lễ tức như đức “hanh” của trời. Nghĩa, đức này làm cho mọi người được vui vẻ sung sướng, tức như đức “lợi” của trời. Trí, là sáng suốt, biết rõ thị phị, có biết thị phi mới làm được mọi việc cho nên nó là đức cốt cán, cũng như đức “trinh” chính và bền – của trời. Nguyên, hanh, lợi, trinh mà giảng thành nhân, lễ, nghĩa, trí, (bốn đức chính của đạo Nho) thì rõ là chịu ảnh hưởng nặng của Nho gia mà ý nghĩa và công dụng của Dịch đã thay đổi khá nhiều rồi. Trở lên trên là cách hiểu của tiên Nho, các nhà Nho chính thống. Còn vài cách hiểu “mới mẻ” hơn của một số học giả gần đây, như phùng Hữu Lan, Tào Thăng, Cao Hanh mà ở phần I, Chương IV, chúng tôi đã ghi lại rồi.
Lời hào tiêu biểu
Sơ cửu
Rồng còn ẩn náu, chưa đem tài ra dùng được.
Cửu nhị
Rồng đã hiện ở cánh đồng, ra mắt đại nhân thì lợi.
Cửu tam
Người quân tử suốt ngày chăm chăm tự cường, đến tối vẫn còn thận trọng như lo sợ. Nguy hiểm nhưng không có lỗi.
Cửu tứ
Như con rồng có khi bay nhảy, có khi nằm trong vực (biết tùy thời như thế thì) không lầm lỗi. (Có người dịch là như con rồng có khi bay nhảy trên vực sâu, không lầm lỗi).
Cửu ngũ
Rồng bay trên trời, ra mắt kẻ đại nhân thì lợi.
Thượng cửu
Rồng lên cao quá, có hối hận.
Cách dùng cùng tool
Trang quẻ này mạnh nhất khi đi cùng một quẻ thật vừa được lập trên website. Bạn hãy mở tool, tạo quẻ, xác định số quẻ rồi quay lại đúng trang này để đọc sâu hơn ý quẻ, lời quẻ và các lời hào. Sau đó nhìn lại chính quẻ của mình xem hào động đang nằm ở đâu và quẻ biến đã đổi câu chuyện sang hướng nào.
Quẻ này hợp hỏi việc gì
Hỏi khi cần hiểu nền cảnh
Quẻ 1: Thuần Càn nên được dùng như một trang tra cứu nền cảnh: nó giúp bạn hiểu khí của quẻ đang nghiêng về đâu, mặt nào nên tận dụng và mặt nào cần tránh trước khi quay lại hào động và quẻ biến.
Hỏi khi cần đối chiếu sau khi đã có quẻ thật
Mở đầu mạnh mẽ, chủ động, khai sáng. Khi ấy, trang quẻ đóng vai trò nhắc lại ý khí, lời quẻ và vài hào tiêu biểu để bạn đối chiếu cho chuẩn hơn.
Quẻ này dễ bị đọc sai ở đâu
Tên quẻ và ý quẻ chỉ cho bạn nền cảnh. Kết luận thực tế vẫn phải đi cùng câu hỏi, hào động và quẻ biến.
Cùng một quẻ nhưng hỏi công việc, tài lộc hay tình duyên sẽ có trọng tâm đọc khác nhau. Đừng tách quẻ khỏi việc đang hỏi.
Trang quẻ giúp bạn nhớ lại khí của quẻ, nhưng điểm chuyển thật sự vẫn nằm ở hào động và hướng đi của quẻ biến.
Người đã có nền nên tra nhanh gì ở trang quẻ này
Câu hỏi thường gặp
Quẻ Thuần Càn nên đọc theo quẻ chủ hay quẻ biến?
Luôn bắt đầu bằng quẻ chủ để hiểu hiện trạng, sau đó nhìn hào động và quẻ biến để thấy xu hướng tiếp theo.
Chỉ đọc ý quẻ Thuần Càn ở trang này có đủ để kết luận không?
Không đủ. Trang này là thư viện tra cứu. Muốn đọc đúng tình huống của mình, bạn vẫn cần lập quẻ thật trên tool và đối chiếu cùng câu hỏi cụ thể.